Czy kukiriniarz musi być brokułem? Czy slop to naprawdę peak tego, na co nas stać? Czy unc larpuje, że ma aurę? Tegoroczna lista słów nominowanych w plebiscycie Młodzieżowego Słowa Roku pokazuje m.in., jak ważna dla młodych ludzi jest autentyczność oraz zdefiniowanie, co budzi uznanie, a gdzie mamy do czynienia z bylejakością.
Do końca listopada każda zainteresowana osoba może oddać głos w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2026. To już jedenasta edycja plebiscytu. Jej wyniki poznamy podczas Gali Finałowej Młodzieżowego Słowa Roku w grudniu.
Poniżej prezentujemy listę nominowanych słów wraz z definicjami.
- aura / aura farming
‘charyzma, styl i zdolność wywierania pozytywnego wrażenia na innych, żartobliwie ujmowane jako zasób punktów, które można zdobywać lub tracić; aura farming (farmienie aury) – celowe budowanie lub wzmacnianie tego efektu przez efektowne, pozornie niewymuszone gesty, zachowania i stylizacje’. Wyrażenie aura farming bywa również ironicznym komentarzem do przesadnego zabiegania o podziw. Angielski człon farming nawiązuje do języka gier, w którym oznacza gromadzenie zasobów lub punktów przez wykonywanie określonych czynności. - bro
‘potoczne, poufałe określenie kolegi lub przyjaciela, także zwrot do takiej osoby; odpowiednik słów „stary”, „ziomek”, „kumpel”. Pochodzi od ang. bro, skróconej postaci słowa brother ‘brat’. - brokuł
‘fryzura chłopięca lub męska z krótko przystrzyżonymi bokami i bujnymi, kręconymi lub falowanymi włosami na górze, przypominająca różyczkę brokułu; także żartobliwe określenie noszącego ją nastolatka’. Z określeniem osoby bywa łączony stereotyp nastolatka korzystającego z hulajnogi elektrycznej, noszącego markowe ubrania i chodzącego na siłownię - kukiriniarz
‘potoczne, niekiedy żartobliwe określenie użytkownika lub miłośnika hulajnóg elektrycznych, zwłaszcza marki KuKirin. W użyciu prześmiewczym lub krytycznym odnosi się do młodego użytkownika, któremu przypisuje się brawurową jazdę, skłonność do popisów i stwarzanie zagrożenia dla innych uczestników ruchu’. - larp / larpować
‘udawanie kogoś, kim się nie jest, kreowanie się na znawcę lub specjalistę w dziedzinie, w której nie ma się odpowiedniej wiedzy lub kompetencji; odgrywanie takiej roli na pokaz’. Określenie nawiązuje do angielskiego skrótowca LARP (live action role-playing ‘odgrywanie ról na żywo’), oznaczającego grę fabularną, której uczestnicy wcielają się w fikcyjne postacie. W znaczeniu slangowym odgrywanie roli odnosi się jednak do pozorowania kompetencji, cech lub statusu. - son
‘żartobliwa lub ironiczna reakcja na coś absurdalnego, żenującego lub zaskakującego, wyrażająca niedowierzanie, rozbawienie, zażenowanie albo rozczarowanie’. Od ang. son ‘syn’, używanego także jako poufały zwrot do rozmówcy. W obiegu memicznym może funkcjonować jako samodzielna reakcja. Występuje również w zapisie SON i w połączeniu z emoji, zwłaszcza przedstawiającymi płaczącą twarz, zwiędłą różę oraz złamane serce, które zależnie od kontekstu podkreślają rozbawienie, ironię, zażenowanie lub rozczarowanie. - peak
‘znakomity, najwyższej jakości, najlepszy w swojej kategorii; także szczytowa forma lub najwyższy stopień nasilenia jakiejś cechy bądź zjawiska’. Od ang. peak ‘szczyt, najwyższy poziom’. Wyrażenie być w peaku oznacza ‘być w szczytowej formie’. Słowo może też odnosić się do zjawisk ocenianych negatywnie, np. peak głupoty ‘szczyt głupoty’. - płakał
‘prześmiewczy komentarz o kimś, kto został zawstydzony, pokonany lub pozbawiony pewności siebie’. Memiczny cytat z wypowiedzi Doroty Wellman w podcaście Imponderabilia. Dziennikarka opowiadała o spotkaniu z internetowym hejterem, który – według jej relacji – podczas bezpośredniej konfrontacji płakał i przepraszał za obraźliwe wpisy. - slop
‘treści, zwłaszcza cyfrowe, oceniane jako bezwartościowe lub wtórne, często produkowane masowo, zwłaszcza za pomocą generatywnej sztucznej inteligencji (wówczas: AI slop); szerzej – schematyczne, mało ambitne wytwory kultury, np. gry, filmy czy książki, obliczone na łatwą konsumpcję’. Wyraz pochodzi od ang. slop ‘pomyje, breja’. - spływka – ‘żartobliwa lub lekceważąca formuła odprawiania rozmówcy, wyrażająca żądanie odejścia lub zakończenia rozmowy’; odpowiednik „spływaj”, „spadaj”.
- tuff – ‘atrakcyjny, modny, efektowny, budzący uznanie’. Slangowy wariant ang. tough ‘twardy, mocny’. Odnosi się zwłaszcza do ubrań, dodatków i stylizacji, ale także do osób, muzyki i innych rzeczy, które robią wrażenie. Bywa używany ironicznie. W polskim obiegu występuje m.in. wymowa „tuf”.
- unc – ‘żartobliwe lub lekceważące określenie osoby, zwykle mężczyzny, postrzeganej jako starsza, staroświecka lub nieznająca aktualnych trendów’. Od ang. unc, skróconej postaci słowa uncle ‘wujek’. Określenie nie wyznacza stałej granicy wieku – z perspektywy nastolatków może odnosić się także do młodego dorosłego, np. osoby po trzydziestce. W tym użyciu jest zbliżone do słów „wapniak” i „boomer”. Wyrażenie unc behavior oznacza zachowanie kojarzone ze starszym pokoleniem.
Redakcja portalu Niestatystyczny.pl z radością odnotowuje, że po kilku incydentach, gdy dopuszczone do finału słowa łamały regulamin plebiscytu, tegoroczna dwunastka pozwala cieszyć się słowotwórstwem i językoznawstwem bez niepotrzebnych kontrowersji.
– (…) popularność słowa larpować mówi nam coś ważnego o współczesnej młodzieży. Pokazuje, jak dużą wartość ma dla niej autentyczność i jak niechętnie patrzy na wszelkie przejawy pozerstwa. Nazwanie czyjegoś zachowania larpem pozwala zakwestionować jego wiarygodność, a czasem po prostu zdemaskować udawanie. W świecie internetu, w którym tak łatwo przejąć cudzą opinię, wykreować wizerunek czy odegrać dowolną rolę, bycie sobą nabiera szczególnego znaczenia – zauważa Jakub Kostecki z Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży działającego przy Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach.
– Na pewno czołówka tegorocznej edycji Młodzieżowego Słowa Roku sygnalizuje lekkie zmęczenie brainrotami, czyli pozbawionym większego znaczenia popularnymi zbitkami w rodzaju „skibidi” czy „tralalero tralala”, tak powszechnymi w poprzednich edycjach, czy wreszcie enigmatycznymi zawołaniami z filmików na TikToku. Opisujemy nimi elementy całkiem fizycznej, namacalnej rzeczywistości (kukiriniarze, brokuł, unc), albo piętnujemy udawanie i sztuczność (slop, larp). Także bohaterowie tego języka okazują się tymi, o których najmłodsza generacja może bez problemu – choćby i w realu – porozmawiać ze starszymi – wskazuje Bartek Chaciński, członek Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. – W swoim komentarzu opisuje postaci związane bezpośrednio z poszczególnymi słowami; jednym z nich jest Timothée Chalamet. – Ten odtwórca głównej roli w filmowym cyklu „Diuna” pod koniec ubiegłego roku ogłosił w social mediach, że „oficjalnie jest już uncem”. Dlaczego? Bo 27 grudnia 2025 r. skończył 30 lat, a to właśnie jest umowna granica tej nowej odsłony boomerstwa, wapniactwa lub dziaderstwa, bo unc oznacza definitywne pożegnanie z młodym wiekiem. To termin, którym starszych od siebie opisuje tzw. generacja Alfa (czyli ci urodzeni po 2010 r.), właśnie ci, dla których Chalamet jest pokoleniowym wzorem i idolem. I zarazem ci, którzy często biorą udział w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku.
– (…) warto zwrócić uwagę, że pochodzenie słowa „płakał” wywodzi się z wypowiedzi w podcaście Doroty Wellman (funkcjonującej głównie w stacji TVN, ale także prowadzącej czasami różne formy medialne w internecie). Wypowiedź ta była bezpośrednim nawiązaniem do jej doświadczeń w zakresie agresji elektronicznej (obraźliwe komentarze) oraz tego jak zdemaskowała ich autora, który kajał się za swoje postępowanie, „płacząc”, kiedy odwiedziła go w jego miejscu pracy. Wiele ciekawych kwestii się tutaj pojawia. Po pierwsze, mimo że wypowiedź, która się „przyjęła”, pochodzi z internetu, to sam fakt, że tak się stało, jest powiązany prawdopodobnie z szerszą wieloletnią medialną obecnością dziennikarki. Po drugie, użycie słowa „płakać” wiąże się z określonym działaniem „obronnym” ofiary cyberprzemocy. Oznacza to, że używanie tego słowa może zachęcić wiele osób do zapoznania się z kontekstem i obejrzenia pierwotnego materiału. Może to jako „skutek uboczny” zwracać uwagę na problem agresji i przemocy sieci, a także na możliwości motywacji i inspiracji do działania dla tych, którzy takich zjawisk doświadczają. Myślę, że to ważne w kontekście choćby najnowszych wyników, prowadzonych przez mój zespół w Polsce badań EU Kids Online pokazujących, że ekspozycja, zwykle niezamierzona, na treści i działania o charakterze agresywnym, jest wśród młodych ludzi w Polsce wysoka – podkreśla Jacek Pyżalski, który jako profesor Wydziału Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu już niemal od dwóch dekad bada interakcje mediów i technologii cyfrowej z rozwojem młodzieży.
– Subkultury jeszcze nie powiedziały ostatniego słowa! – deklaruje przewodnicząca jury, Anna Wileczek, profesorka UJK, kierowniczka Zakładem Badań nad Dyskursem oraz Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. – Od zawsze kojarzone z młodzieżą i jej buntem stawały się symbolem pokoleniowej rebelii – mniej lub bardziej bezpiecznej, bo niekiedy tylko estetycznej. Dziś stają coraz bardziej „nowoczesne”. Współczesna subkulturowość ma na przykład napęd elektryczny. Widać to w środowisku kukiriniarzy, którego znakiem rozpoznawczym stały się hulajnogi marki KuKirin. Wspólne przejazdy mają swoje internetowe życie, obrastają żartami i komentarzami. Oczywiście, o zwartej subkulturze na wzór punków czy metali warto tu mówić ostrożnie. Wyraźnie widać jednak subkulturowy mechanizm – potrzebę odróżnienia się od innych i rozpoznania swoich. (…) Można tu dostrzec pokrewieństwo z kulturą skejtów, w której deskorolka pomagała rozpoznawać ludzi o podobnych zainteresowaniach i stylu życia. Tyle że znaczenie nazwy współtworzą też obserwatorzy. W jednych ustach kukiriniarz nazywa uczestnika środowiska, w innych przywołuje stereotyp brawurowego nastolatka. Słowo potrafi jednocześnie identyfikować grupę i ustawiać ją pod pręgierzem.
Osoby uważnie obserwujące plebiscyty Młodzieżowego Słowa Roku bez wątpienia zauważyły zmianę w składzie jury. Przez lata tworzyli je prof. ucz. dr hab. Anna Wileczek, prof. dr hab Ewa Kołodziejek, prof dr hab. Marek Łaziński oraz red. Bartek Chaciński.
Przewodniczącą jury pozostała Anna Wileczek, a obok Bartka Chacińskiego zasiedli w nim po raz pierwszy Jacek Pyżalski i Jakub Kostecki – obecność tego drugiego zasługuje na szczególną uwagę, ponieważ choć uzyskał już tytuł licencjata, to wciąż pozostaje studentem, więc język młodzieżowy może badać nie tylko z perspektywy naukowca, ale przede wszystkim – użytkownika.
Poniżej przybliżamy sylwetki obecnego składu jury plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku.
- ucz. dr hab. Anna Wileczek
Profesorka Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Pracuje w Instytucie Literaturoznawstwa i Językoznawstwa UJK, gdzie kieruje Zakładem Badań nad Dyskursem.
Jest założycielką i kierowniczką Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży. Zajmuje się także dyskursem edukacyjnym, komunikacją internetową oraz kompetencją językową i komunikacyjną dzieci. Jest autorką i współautorką wielu publikacji poświęconych analizie języka i komunikacji w perspektywie społeczno-kulturowej i pedagogicznej, m.in. Młode słowa. Obraz świata, kreacje, konteksty (2023), Język i komunikacja. Wprowadzenie dla pedagogów (2020), Kod młodości. Młodomowa w aspektach społeczno-kulturowych (2018), Szkolna (nie)komunikacja. Bariery w dyskursie wczesnoszkolnym (2015) wydanych przez PWN. Należy m.in. do The International Association for Research in L1 Education oraz Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, jest członkinią Zespołu Dydaktycznego Rady Języka Polskiego. Przewodniczy Jury plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku (od 2022 r.).
- Bartek Chaciński
Językoznawca, publicysta i popularyzator nauki, członek Rady Języka Polskiego.
Redaktor działu kultury, zastępca redaktora naczelnego tygodnika „Polityka”; pisze o muzyce, kulturze popularnej i języku, zajmuje się zwłaszcza kwestiami współczesnego języka młodzieżowego oraz współczesnymi przemianami języka polskiego, neologizmami, zapożyczeniami i wpływem mediów społecznościowych. Opublikował m.in. serię Słowników najmłodszej polszczyzny. Członek Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Od wielu lat współpracuje z radiową Dwójką, prowadzi blog muzyczny Polifonia. Juror Plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku.
- Jakub Kostecki
Licencjat lingwistyki stosowanej, student lingwistyki II stopnia, członek Obserwatorium Języka i Kultury Młodzieży UJK. Autor tekstów dotyczących emoji i tłumaczeń do anglojęzycznej strony Obserwatorium. Uczestnik audycji radiowych i podcastu „Młode słowa”. Interesuje się homonimią i polisemią języka angielskiego, młodomowa oraz przejawami współczesnej popkultury.
- Jacek Pyżalski
Profesor Wydziału Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Od dwudziestu lat bada związki używania technologii cyfrowych z edukacją, zdrowiem i funkcjonowaniem społecznym młodych ludzi
Profesor na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pomysłodawca, kierownik i wykonawca ponad sześćdziesięciu międzynarodowych i krajowych projektów badawczych, w tym prestiżowych projektów międzynarodowych tj. ECIP, EU Kids Online, ySkills (Horyzont 2020), Lights4Violence (Horyzont 2020). Reprezentant Polski w pięciu akcjach COST Europejskiej Fundacji Nauki. Autor licznych publikacji, w tym pierwszej na polskim rynku monografii naukowej dotyczącej cyberprzemocy. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Edukacji Medialnej. Członek Rady Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę oraz rady programowej Fundacji Orange. Członek Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk. Członek Zespołu ds. Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom Behawioralnym w Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Wielokrotnie nagradzany za działalność naukową, m. in. nagrodą im. prof. Tomasza Hofmokla w kategorii „Społeczeństwo Informacyjne” (NASK), nagrodą na Nagroda na stulecie UAM Doskonałość w nauce – użyteczność w praktyce). Czterokrotnie na liście 100 osób, które przyczyniły się do rozwoju kompetencji cyfrowej w Polsce decyzją Kapituły Polskiego Szerokiego Porozumienia na Rzecz Rozpowszechnienia Umiejętności Cyfrowych (obecnie na Liście Honorowej). Pomysłodawca i redaktor pierwszego w Polsce podręcznika do kryzysowej edukacji zdalnej, pt. Edukacja w czasach pandemii wirusa COVID-19. Z dystansem o tym, co robimy obecnie jako nauczyciele. Laureat nagrody specjalnej im. Aliny Margolis-Edelman za wybitne działania na rzecz dzieci.
Głosować w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2026 można do 30 listopada włącznie na stronie Słownika Języka Polskiego PWN.
Anna Tess Gołębiowska
Reklama
Czytaj też: Głosowanie na Młodzieżowe Słowo Roku 2024. Jury już tradycyjnie łamie własny regulamin
Czytaj też: Rekordowy plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku! Nagrodzone „rel”, „sigma”, „oporowo” i „oddaje”
Czytaj też: Finał Młodzieżowego Słowa Roku 2023. Skandal związany z tematyką samobójstwa
Czytaj też: Młodzieżowe czy Mizoginiczne Słowo Roku? Czy internauci naprawią wpadkę jury [2022]
Czytaj też: Essa, odklejka i te wstydliwe słowa, czyli plebiscyt Młodzieżowe Słowo Roku 2022 rozstrzygnięty
Czytaj też: Młodzieżowym Słowem Roku 2021 został „śpiulkolot”
Czytaj też: Młodzieżowym Słowem Roku 2019 jest „alternatywka”. Wiecie, co ono oznacza?
Czytaj też: Znamy młodzieżowe słowo roku Młodzieżowe Słowo Roku 2018. Jak obrazić kogoś bez wulgaryzmów?
Czytaj też: Wybrano młodzieżowe słowo roku 2017. Werdykt może Was bardzo zaskoczyć





