Aktualności

Sto najważniejszych narodowych książek według Polskiego Radia

O obcho­dach set­nej rocz­ni­cy odzy­ska­nia przez Pol­skę nie­pod­le­gło­ści przy­po­mi­na się nam na każ­dym kro­ku. I bar­dzo dobrze, bo jest co świę­to­wać. Jesz­cze lepiej, jeśli ta cele­bra­cja w jakiś spo­sób zaha­cza o lite­ra­tu­rę. Z ini­cja­ty­wy pre­zy­den­ta odby­ło się naro­do­we czy­ta­nie Przed­wio­śnia Ste­fa­na Żerom­skie­go – co praw­da w okro­jo­nej wer­sji, ale zawsze to coś; przy­po­mnia­nych zosta­ło rów­nież przy oka­zji mnó­stwo waż­nych dla Pola­ków ksią­żek. W podob­ną stro­nę poszła radio­wa Trój­ka, któ­ra przy udzia­le gro­na eks­per­tów przy­go­to­wa­ła listę stu naj­waż­niej­szych pol­skich tytu­łów.

Zna­la­zły się na niej bodaj wszyst­kie naj­waż­niej­sze nazwi­ska pol­skiej lite­ra­tu­ry XX i począt­ków XXI wie­ku oraz książ­ki, bez któ­rych nie spo­sób sobie wyobra­zić inte­lek­tu­al­ne­go kra­jo­bra­zu ostat­nie­go stu­le­cia takie jak: „Noce i dnie” Dąbrow­skiej, „Trans­atlan­tyk” Gom­bro­wi­cza, „Tan­go” Mroż­ka, peł­na kolek­cja naj­waż­niej­szych tytu­łów Miło­sza, Her­ber­ta, Iwasz­kie­wi­cza, Szym­bor­skiej czy Her­lin­ga-Gru­dziń­skie­go. Od ska­man­dry­tów po Świe­tlic­kie­go i od Żerom­skie­go po Myśliw­skie­go, poda­je Pol­skie Radio.

Wybo­ru doko­na­li wybit­ni lite­ra­tu­ro­znaw­cy: Maciej Urba­now­ski z Uni­wer­sy­te­tu Jagiel­loń­skie­go, Krzysz­tof Dyb­ciak – czło­nek Rady Sztu­ki przy Mini­ster­stwie Kul­tu­ry i Sztu­ki, Dariusz Nowac­ki z Uni­wer­sy­te­tu Ślą­skie­go, Jaro­sław Klej­noc­ki – dyrek­tor war­szaw­skie­go Muzeum Lite­ra­tu­ry i wykła­dow­ca Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go oraz Krzysz­tof Koeh­ler – dyrek­to­ra pro­gra­mo­we­go Insty­tu­tu Książ­ki. Pie­czę nad cało­ścią spra­wo­wał pomy­sło­daw­ca pro­jek­tu: Mariusz Cie­ślik, wice­dy­rek­tor Trój­ki.

Pano­wie przy­go­to­wa­li listę bar­dzo popraw­ną, w dużej mie­rze zbież­ną z kano­nem lek­tur oma­wia­nych w pol­skich szko­łach, co w zasa­dzie nie zaska­ku­je. War­to zwró­cić uwa­gę na nazwi­ska mniej w naszym kra­ju zna­ne.

Zasko­cze­niem może obec­ność wśród naj­waż­niej­szych ksią­żek stu­le­cia pozy­cji mało zna­nych. Sta­ło się tak np. z tego powo­du, że ich auto­rzy miesz­ka­li na emi­gra­cji, publi­ko­wa­li w niszo­wych wydaw­nic­twach i nie mie­li kon­tak­tu z czy­tel­ni­ka­mi w kra­ju. Dziś czas nad­ro­bić te zale­gło­ści, tłu­ma­czy Pol­skie Radio.

Bra­ku­je nato­miast na liście powie­wu świe­żo­ści – zbyt mało uwa­gi jej auto­rzy poświę­ci­li lite­ra­tu­rze bar­dziej współ­cze­snej, wśród któ­rej rów­nież znaj­du­ją się pozy­cje waż­ne. Ot choć­by nie zna­la­zło się na niej miej­sce dla ani jed­nej powie­ści Olgi Tokar­czuk, któ­ra już w tym roku zosta­ła nagro­dzo­na pre­sti­żo­wą bry­tyj­ską The Man Booker Inter­na­tio­nal Pri­ze, a teraz wal­czy o rów­nie waż­ną ame­ry­kań­ską Natio­nal Book Award. Lite­ra­tu­ra gatun­ko­wa rów­nież zosta­ła potrak­to­wa­na po maco­sze­mu. Wystar­czy wspo­mnieć, że fan­ta­sty­kę repre­zen­tu­ję jedy­nie Sola­ris Lema, a być może war­to było­by w jakiś spo­sób wyeks­po­no­wać Wiedź­mi­na Andrze­ja Sap­kow­skie­go, któ­ry prze­cież w latach dzie­więć­dzie­sią­tych prze­tarł szlak dla pol­skich pisa­rzy fan­ta­sy.

Tak czy ina­czej lista zosta­ła usta­no­wio­na i nic tego już nie zmie­ni. Teraz wszyst­kie tytu­ły będą pre­zen­to­wa­ne w audy­cjach radio­wej Trój­ki. Czy­tel­ni­cy nato­miast są zachę­ca­ni do wybo­ru jed­nej naj­waż­niej­szej książ­ki z zapre­zen­to­wa­nej listy. Pol­skie Radio obie­cu­je nagra­dzać gło­su­ją­cych, któ­rzy posta­ra­ją się o naj­cie­kaw­sze uza­sad­nie­nia.

Chcie­li­by­śmy zachę­cić, żeby to pań­stwo wybra­li spo­śród tych 100 ksią­żek wyróż­nio­nych przez fachow­ców i eks­per­tów tę naj­waż­niej­szą. Żeby to pań­stwo zagło­so­wa­li na stro­nie 100ksiazek.polskieradio.pl. Będzie­my też roz­da­wać nagro­dy książ­ko­we, dla­te­go pro­si­my o cie­ka­we uza­sad­nie­nia tych wybo­rów, mówił Mariusz Cie­ślik.

Gło­so­wać moż­na tu: 100ksiazek.polskieradio.pl

Nato­miast poni­żej pre­zen­tu­je­my peł­ną listę stu naj­waż­niej­szych pol­skich ksią­żek według Pol­skie­go Radia:

1. Jerzy Andrze­jew­ski „Mia­zga”,
2. Jerzy Andrze­jew­ski „Bra­my raju”,
3. Krzysz­tof Kamil Baczyń­ski „Wier­sze”,
4. Sta­ni­sław Barań­czak „Wido­ków­ka z tego świa­ta”,
5. Miron Bia­ło­szew­ski „Obro­ty rze­czy”,
6. Miron Bia­ło­szew­ski „Pamięt­nik z Powsta­nia War­szaw­skie­go”,
7. Andrzej Bob­kow­ski „Szki­ce piór­kiem”,
8. Tade­usz Borow­ski „Poże­gna­nie z Marią”,
9. Kazi­mierz Bran­dys „Waria­cje pocz­to­we”,
10. Leopold Bucz­kow­ski „Czar­ny potok”,
11. Józef Cze­cho­wicz „Nuta czło­wie­cza”,
12. Józef Czap­ski „Na nie­ludz­kiej zie­mi”,
13. Flo­rian Czar­ny­sze­wicz „Nad­be­re­zyń­cy”,
14. Maria Dąbrow­ska „Noce i dnie”,
15. Tade­usz Dołę­ga-Mosto­wicz „Karie­ra Niko­de­ma Dyz­my”,
16. Sta­ni­sław Dygat „Jezio­ro Bodeń­skie”,
17. Tade­usz Gaj­cy „Wier­sze”,
18. Kon­stan­ty Ilde­fons Gał­czyń­ski „Utwo­ry poetyc­kie”,
19. Witold Gom­bro­wicz „Dzien­nik”,
20. Witold Gom­bro­wicz „Fer­dy­dur­ke”,
21. Witold Gom­bro­wicz „Ślub”,
22. Witold Gom­bro­wicz „Trans-Atlan­tyk”,
23. Zyg­munt Haupt „Pier­ścień z papie­ru”,
24. Zbi­gniew Her­bert „Bar­ba­rzyń­ca w ogro­dzie”,
25. Zbi­gniew Her­bert „Pan Cogi­to”,
26. Zbi­gniew Her­bert „Raport z oblę­żo­ne­go mia­sta”,
27. Gustaw Her­ling-Gru­dziń­ski „Dzien­nik pisa­ny nocą”,
28. Gustaw Her­ling-Gru­dziń­ski „Inny świat”,
29. Marek Hła­sko „Pierw­szy krok w chmu­rach”,
30. Jaro­sław Iwasz­kie­wicz „Pan­ny z Wil­ka”,
31. Jaro­sław Iwasz­kie­wicz „Lato 1932”,
32. Jaro­sław Iwasz­kie­wicz „Okto­sty­chy”,
33. Paweł Jasie­ni­ca „Rzecz­po­spo­li­ta Oboj­ga Naro­dów”,
34. Juliusz Kaden-Ban­drow­ski „Gene­rał Barcz”,
35. Ryszard Kapu­ściń­ski „Cesarz”,
36. Ryszard Kapu­ściń­ski „Impe­rium”,
37. Tade­usz Kon­wic­ki „Mała apo­ka­lip­sa”,
38. Tade­usz Kon­wic­ki „Sen­nik współ­cze­sny”,
39. Zofia Kos­sak-Szczuc­ka „Pożo­ga”,
40. Han­na Krall „Zdą­żyć przed Panem Bogiem”,
41. Maria Kun­ce­wi­czo­wa „Cudzo­ziem­ka”,
42. Andrzej Kuśnie­wicz „Lek­cja mar­twe­go języ­ka”,
43. Sta­ni­sław Jerzy Lec „Myśli nie­ucze­sa­ne”,
44. Jan Lechoń „Kar­ma­zy­no­wy poemat”,
45. Jan Lechoń „Aria z kuran­tem”,
46. Sta­ni­sław Lem „Sola­ris”,
47. Bole­sław Leśmian „Łąka”,
48. Bole­sław Leśmian „Napój cie­ni­sty”,
49. Anto­ni Libe­ra „Mada­me”,
50. Józef Mac­kie­wicz „Dro­ga doni­kąd”,
51. Józef Mac­kie­wicz „Nie trze­ba gło­śno mówić”,
52. Han­na Malew­ska „Prze­mi­ja postać świa­ta”,
53. Bole­sław Miciń­ski „Podró­że do pie­kieł”,
54. Cze­sław Miłosz „Trzy zimy”,
55. Cze­sław Miłosz „Oca­le­nie”,
56. Cze­sław Miłosz „Znie­wo­lo­ny umysł”,
57. Cze­sław Miłosz „Rodzin­na Euro­pa”,
58. Cze­sław Miłosz „Zie­mia Urlo”,
59. Sła­wo­mir Mro­żek „Tan­go”,
60. Wie­sław Myśliw­ski „Wid­no­krąg”,
61. Wie­sław Myśliw­ski „Kamień na kamie­niu”,
62. Igor Newer­ly „Zosta­ło z uczty bogów”,
63. Zofia Nał­kow­ska „Meda­lio­ny”,
64. Zofia Nał­kow­ska „Gra­ni­ca”,
65. Marek Nowa­kow­ski „Raport o sta­nie wojen­nym”,
66. Wło­dzi­mierz Odo­jew­ski „Zasy­pie wszyst­ko, zawie­je…”,
67. Teo­dor Par­nic­ki „Srebr­ne orły”,
68. Jacek Pod­sia­dło „Aryt­mia”,
69. Julian Przy­boś „Rów­na­nie ser­ca”,
70. Jan Polkow­ski „Can­tus”,
71. Edward Redliń­ski „Kono­piel­ka”,
72. Sta­ni­sław Rem­bek „W polu”,
73. Tade­usz Róże­wicz „Nie­po­kój”,
74. Tade­usz Róże­wicz „Kar­to­te­ka”,
75. Tade­usz Róże­wicz „Do pia­chu”,
76. Jaro­sław Marek Rym­kie­wicz „Zachód słoń­ca w Mila­nów­ku”,
77. Jaro­sław Marek Rym­kie­wicz „Wie­sza­nie”,
78. Jaro­sław Marek Rym­kie­wicz „Roz­mo­wy pol­skie latem roku 1983”,
79. Bru­no Schulz „Skle­py cyna­mo­no­we”,
80. Bru­no Schulz „Sana­to­rium pod klep­sy­drą”,
81. Jerzy Stem­pow­ski „Ese­je dla Kasan­dry”,
82. Julian Stry­kow­ski „Auste­ria”,
83. Jan Józef Szcze­pań­ski „Przed Nie­zna­nym Try­bu­na­łem”,
84. Wisła­wa Szym­bor­ska „Woła­nie do Yeti”,
85. Wisła­wa Szym­bor­ska „Ludzie na moście”,
86. Mar­cin Świe­tlic­ki „Zim­ne kra­je”,
87. Julian Tuwim „Bal w ope­rze”,
88. Julian Tuwim „Sokra­tes tań­czą­cy”,
89. Leopold Tyr­mand „Dzien­nik 1954”,
90. Sta­ni­sław Vin­cenz „Na wyso­kiej poło­ni­nie”,
91. Mel­chior Wań­ko­wicz „Bitwa o Mon­te Cas­si­no”,
92. Alek­san­der Wat „Dzien­nik bez samo­gło­sek”,
93. Alek­san­der Wat „Mój wiek. Pamięt­nik mówio­ny”,
94. Kazi­mierz Wie­rzyń­ski „Wio­sna i wino”,
95. Kazi­mierz Wie­rzyń­ski „Czar­ny polo­nez”,
96. Sta­ni­sław Igna­cy Wit­kie­wicz „Nie­na­sy­ce­nie”,
97. Sta­ni­sław Igna­cy Wit­kie­wicz „Poże­gna­nie jesie­ni”,
98. Sta­ni­sław Igna­cy Wit­kie­wicz „Szew­cy”,
99. Józef Wit­tlin „Sól zie­mi”,
100. Ste­fan Żerom­ski „Przed­wio­śnie”.

Przy­go­to­wał Oskar Grze­lak

Reklama

Może też zainteresują cię te tematy