Ciekawostki

10 najlepszych rosyjskich pisarzach

Dzi­siaj, 6 czerw­ca, obcho­dzi­my dwa wyjąt­ko­we świę­ta zwią­za­ne z Rosją, jej kul­tu­rą, lite­ra­tu­rą oraz języ­kiem. Po pierw­sze 6 czerw­ca to dzień języ­ka rosyj­skie­go usta­no­wio­ny przez UNESCO. Po dru­gie to wła­śnie tego dnia obcho­dzi­my 219 rocz­ni­cę uro­dzin wybit­ne­go poety Alek­san­dra Pusz­ki­na, okre­śla­ne­go zaszczyt­nym mia­nem twór­cy współ­cze­sne­go lite­rac­kie­go języ­ka rosyj­skie­go. Z tej oka­zji posta­no­wi­li­śmy przy­bli­żyć wam subiek­tyw­ny wybór kil­ku nazwisk czo­ło­wych rosyj­skich pisa­rzy – zarów­no tych kla­sycz­nych, jak i współ­cze­snych.

Fio­dor Dosto­jew­ski

Kup ebo­oka na Woblink.com

Fio­dor Dosto­jew­ski jest jed­nym z waż­niej­szych rosyj­skich myśli­cie­li i pisa­rzy, zali­cza­nym do gro­na naj­bar­dziej wpły­wo­wych twór­ców lite­ra­tu­ry świa­to­wej. Pisa­ne przez nie­go dzie­ła były reali­stycz­ny­mi powie­ścia­mi psy­cho­lo­gicz­ny­mi, w któ­rych poru­szał licz­ne pro­ble­my moral­ne, sta­jąc się dzię­ki temu inspi­ra­cją dla czy­ta­ją­cych go filo­zo­fów czy psy­cho­lo­gów. Jest uzna­wa­ny za nie­do­ści­głe­go mistrza reali­stycz­nej pro­zy psy­cho­lo­gicz­nej z pogra­ni­cza wyobraź­ni i real­no­ści. Jed­nym z pod­sta­wo­wych moty­wów powie­ści Dosto­jew­skie­go jest wal­ka dobra z prze­wa­ża­ją­cym na świe­cie złem. Jego naj­waż­niej­szą, a tak­że naj­po­pu­lar­niej­szą powie­ścią jest „Zbrod­nia i kara”. To histo­ria stu­den­ta prze­ko­na­ne­go o swo­jej wyż­szo­ści, Rodio­na Raskol­ni­ko­wa. Aby udo­wod­nić same­mu sobie ową wyż­szość, wręcz nad­czło­wie­czeń­stwo, posta­na­wia okraść i zabić sta­rą lichwiar­kę. Raskol­ni­kow jest prze­ko­na­ny, że wybit­ne jed­nost­ki takie jak on mogą wię­cej – nad­czło­wiek może bez żad­nych kon­se­kwen­cji zabić czło­wie­ka, gdyż nor­my moral­ne nie obo­wią­zu­ją wszyst­kich w jed­na­ko­wym stop­niu. Mor­der­stwo doko­na­ne przez chło­pa­ka sta­je się dla nie­go absur­dal­nym testem odwa­gi, jed­nak z cza­sem pod­wa­ża ono wcze­śniej­sze prze­ko­na­nia Raskol­ni­ko­wa. Kara za zbrod­nię zbli­ża się nie­uchron­nie, a mło­de­mu zabój­cy coraz trud­niej nad sobą zapa­no­wać. Ratun­kiem może oka­zać się pro­sty­tut­ka Sonia. „Zbrod­nia i kara” to jed­no z naj­waż­niej­szych dzieł w histo­rii świa­to­wej lite­ra­tu­ry.

Lew Toł­stoj

Kup ebo­oka na Woblink.com

Lew Toł­stoj to jeden z naj­zna­ko­mit­szych powie­ścio­pi­sa­rzy rosyj­skich. To tak­że nie­zwy­kle cenio­ny dra­ma­turg, peda­gog, a tak­że kry­tyk lite­rac­ki. Toł­stoj jest uzna­wa­ny za czo­ło­we­go przed­sta­wi­cie­la reali­zmu w lite­ra­tu­rze euro­pej­skiej, co tyl­ko umac­nia jego pozy­cję na grun­cie kla­sycz­nej lite­ra­tu­ry rosyj­skiej, euro­pej­skiej i świa­to­wej. Na prze­ło­mie XIXXX wie­ku pisa­rza uzna­wa­no za moral­ny auto­ry­tet w Rosji i nie tyl­ko. Jego idee i myśli mia­ly ogrom­ny wpływ na poglą­dy takich posta­ci jak Mar­tin Luther King czy Mahat­ma Gan­dhi. Toł­stoj był pisa­rzem wszech­stron­nym – pisał zarów­no tek­sty zali­cza­ne do publi­cy­sty­ki, jak i doce­nia­ną na całym świe­cie bele­try­sty­kę. W two­rzo­nych przez sie­bie powie­ściach łączył obiek­tyw­ne obser­wa­cje ze swo­imi poglą­da­mi na rze­czy­wi­stość. Jego naj­waż­niej­szy­mi powie­ścia­mi są „Woj­na i pokój” oraz „Anna Kare­ni­na”. „Anna Kare­ni­na” jest jed­ną z naj­po­pu­lar­niej­szych powie­ści rosyj­skiej lite­ra­tu­ry pięk­nej. Toł­stoj podej­mu­je na jej kar­tach tema­ty miło­ści, rodzi­ny i pra­wa jed­nost­ki do szczę­ścia. Głów­na boha­ter­ka pro­wa­dzi spo­koj­ne, lecz nużą­ce życie u boku star­sze­go męża. Oto­cze­nie widzi w niej ide­al­ną żonę i mat­kę, jed­nak wraz z poja­wie­niem się Wroń­skie­go mono­ton­ne życie Anny koń­czy się. Zna­jo­mość z hra­bią budzi w boha­ter­ce namięt­ność, o któ­rej wcze­śniej nawet nie śmia­ła myśleć. Jed­nak za chwi­lo­we szczę­ście przyj­dzie jej sło­no zapła­cić – bie­gu wyda­rzeń nie będzie dało się już zatrzy­mać. Anna zosta­nie ska­za­na na potę­pie­nie, pod­da­na ostra­cy­zmo­wi. To wszyst­ko dopro­wa­dzi ją do tra­gicz­ne­go fina­łu.

Alek­san­der Pusz­kin

Kup ebo­oka na Woblink.com

Alek­san­der Pusz­kin to jeden z czo­ło­wych przed­sta­wi­cie­li rosyj­skie­go roman­ty­zmu okre­śla­ny mia­nem kla­sy­ka rosyj­skiej lite­ra­tu­ry, a przede wszyst­kim refor­ma­to­ra współ­cze­sne­go lite­rac­kie­go języ­ka rosyj­skie­go. Jego wkład w refor­mę języ­ka lite­rac­kie­go pole­gał na włą­cze­niu do nie­go poto­cy­zmów i ele­men­tów zaczerp­nię­tych z innych gatun­ków lite­rac­kich. Był zafa­scy­no­wa­ny poezją two­rzo­ną przez Byro­na i wła­śnie pod wpły­wem tej fascy­na­cji napi­sał jed­no ze swo­ich naj­lep­szych dzieł – „Euge­niu­sza Onie­gi­na”. W mło­do­ści był zwią­za­ny z deka­bry­sta­mi, a przez swo­ją anty­car­ską dzia­łal­ność został zesła­ny na połu­dnie Rosji. Znał i cenił Ada­ma Mic­kie­wi­cza. Jed­nym z jego naj­waż­niej­szych utwo­rów jest „Dama piko­wa” będą­ca krót­ką, ale zapa­da­ją­cą głę­bo­ko w pamięć nowe­lą. Pusz­kin przed­sta­wia w niej uni­wer­sal­ną histo­rię z wia­ry­god­ny­mi oraz dobrze napi­sa­ny­mi posta­cia­mi. To prze­wrot­na opo­wieść z hazar­dem i intry­gą w tle.

Micha­ił Buł­ha­kow

Kup ebo­oka na Woblink.com

Micha­ił Buł­ha­kow to zna­ny na całym świe­cie rosyj­ski pisarz i dra­ma­turg. Stwo­rzył jed­no z naj­waż­niej­szych dzieł XX wie­ku – powieść „Mistrz i Mał­go­rza­ta”. Ojciec pisa­rza, pro­fe­sor Kijow­skiej Aka­de­mii Duchow­nej, zmarł wcze­śnie, więc mło­dy Buł­ha­kow wycho­wy­wał się bez nie­go. Pomi­mo bar­dzo skrom­nych warun­ków mate­rial­nych cała rodzi­na Buł­ha­ko­wa żywo inte­re­so­wa­ła się muzy­ką oraz teatrem. Pisarz stu­dio­wał medy­cy­nę, pra­co­wał w szpi­ta­lach polo­wych, a tak­że jako wiej­ski lekarz. W 1916 roku zało­żył z żoną szpi­tal, gdzie zaj­mo­wał się przede wszyst­kim ampu­ta­cja­mi będą­cy­mi skut­kiem obra­żeń wojen­nych. Buł­ha­kow prze­był rów­nież uza­leż­nie­nie od mor­fi­ny, do któ­rej ze wzglę­du za swój zawód miał łatwy dostęp. Jego naj­gło­śniej­sza książ­ka „Mistrz i Mał­go­rza­ta” na sta­łe weszła do kano­nu świa­to­wej lite­ra­tu­ry. Jest to wie­lo­wąt­ko­wa powieść szka­tuł­ko­wa wypeł­nio­na licz­ny­mi lite­rac­ki­mi odnie­sie­nia­mi. Umy­ka wszyst­kim, któ­rzy chcą ją inter­pre­to­wać w jed­no­znacz­ny spo­sób. To książ­ka, któ­ra wpły­nę­ła na lite­ra­tu­rę oraz kul­tu­rę i kształ­tu­je je do dzi­siaj. Obok genial­ne­go i pozba­wio­ne­go bana­łu wąt­ku miło­sne­go mię­dzy Mistrzem i Mał­go­rza­tą odbior­ca znaj­dzie w „Mistrzu i Mał­go­rza­cie” licz­ne filo­zo­ficz­ne roz­wa­ża­nia doty­czą­ce odwiecz­nej wal­ki dobra i zła, kon­dy­cji sztu­ki, a tak­że kon­flik­tu mię­dzy spo­łe­czeń­stwem a twór­cą.

Vla­di­mir Nabo­kov

Kup ebo­oka na Woblink.com

Vla­di­mir Nabo­kov jest zali­cza­ny do gro­na naj­waż­niej­szych pisa­rzy rosyj­skich oraz ame­ry­kań­skich. Począt­ko­wo two­rzył w języ­ku ojczy­stym, by potem prze­rzu­cić się na angiel­ski. Napi­sał rów­nież kil­ka tek­stów po fran­cu­sku. Nabo­kov z wykształ­ce­nia był filo­lo­giem, stu­dio­wał rów­nież zoo­lo­gię, a w ramach hob­by ukła­dał zada­nia sza­cho­we. Jego twór­czość nale­ży do naj­wy­bit­niej­szych osią­gnięć zarów­no lite­ra­tu­ry rosyj­skiej, jak i anglo­ję­zycz­nej. W pisa­nych przez sie­bie powie­ściach Nabo­kov poru­sza takie tema­ty jak este­ty­ka, życie po śmier­ci, roz­wa­ża­nia nad świa­do­mo­ścią i rze­czy­wi­sto­ścią. Oprócz powie­ści pisał opo­wia­da­nia, dra­ma­ty i poezję. Tłu­ma­czył rów­nież z angiel­skie­go na rosyj­ski (np. „Ali­cję w Kra­inie Cza­rów” Car­rol­la) oraz odwrot­nie („Euge­niu­sza Onie­gi­na” Pusz­ki­na). Swe­go cza­su był tak­że uwa­ża­ny za pisa­rza kon­tro­wer­syj­ne­go – ze wzglę­du na swo­ją naj­gło­śniej­szą powieść, „Loli­tę”. To histo­ria sek­su­al­nej obse­sji doj­rza­łe­go męż­czy­zny na punk­cie nasto­let­niej Dolo­res. Daw­niej powieść była oto­czo­na atmos­fe­rą skan­da­lu i kon­tro­wer­sji – auto­ra poma­wia­no nawet o por­no­gra­fię czy pedo­fi­lię – dzi­siaj nato­miast jest uzna­wa­na za arcy­dzie­ło świa­to­wej lite­ra­tu­ry.

Andriej Pła­to­now

Kup ebo­oka na Woblink.com

To bar­dzo zna­czą­cy oraz wni­kli­wy pisarz, któ­ry nie­ste­ty w Pol­sce jest pra­wie nie­zna­ny. Andriej Pła­to­now, rosyj­ski pro­za­ik, ese­ista, saty­ryk, a tak­że dra­ma­turg, przez cały okres swo­jej twór­czo­ści musiał zma­gać się z ostrą cen­zu­rą, a jego ręko­pi­sy wie­lo­krot­nie kon­fi­sko­wa­no. Pisał przede wszyst­kim dzie­ła peł­ne sar­ka­zmu i absur­du, dema­sku­ją­ce bez­myśl­ność i okru­cień­stwo sys­te­mu komu­ni­stycz­ne­go. Głów­ną posta­cią u Pła­to­no­wa był naj­czę­ściej wal­czą­cy z prze­ciw­no­ścia­mi i wła­sny­mi sła­bo­ścia­mi czło­wiek, a na miej­sce akcji swo­ich powie­ści pisarz wybie­rał małe mia­sta i wsie. Jed­ną z naj­waż­niej­szych ksią­żek Andrie­ja Pła­to­no­wa jest „Dół”. To anty­uto­pij­na opo­wieść o akcie budo­wy domu, któ­ry w zało­że­niu ma być pod­sta­wą lep­szej przy­szło­ści. Budo­wa uty­ka jed­nak w mar­twym punk­cie po zro­bie­niu dziu­ry w zie­mi. Cała wizja upa­da. Pra­cu­ją­cy przy kopa­niu ogrom­ne­go dołu zaczy­na­ją spo­strze­gać bez­sen­sow­ność swo­jej pra­cy. „Dół” wyśmie­wa budo­wa­ny przez socja­lizm obraz świa­ta, poka­zu­je okru­cień­stwo sys­te­mu i wydo­by­wa na wierzch całą jego gro­te­sko­wość i idio­tyzm.

Dmi­trij Bykow

Kup ebo­oka lub audio­bo­oka na Woblink.com

Dmi­trij Bykow to pisarz, publi­cy­sta, kry­tyk lite­rac­ki i poeta. Mimo tego, że nie jest poli­ty­kiem, uwa­ża­ny jest za jed­ne­go z czo­ło­wych lide­rów opo­zy­cji anty­pu­ti­now­skiej. To współ­cze­sny głos pro­te­stu wobec wła­dzy, któ­ry elek­try­zu­je cały kraj. Osią­gnię­tą pozy­cję zawdzię­cza swo­jej oby­wa­tel­skiej posta­wie, a tak­że tra­fio­nym w punkt komen­ta­rzom ocie­ka­ją­cym saty­rą i iro­nią. Jego książ­ki są połą­cze­niem emo­cjo­nu­ją­ce­go thril­le­ra, mrocz­ne­go kry­mi­na­łu i powie­ści anty­uto­pij­nej. Wszyst­ko to zosta­ło wzbo­ga­co­ne głę­bo­ką i nie­raz prze­ra­ża­ją­cą reflek­sją nad histo­rycz­ną oraz współ­cze­sną Rosją. Jed­ną z jego naj­lep­szych powie­ści jest „Unie­win­nie­nie” będą­ce alter­na­tyw­ną histo­rią tych, któ­rzy zgi­nę­li w radziec­kich obo­zach. Koń­ców­ka lat 40. ubie­głe­go wie­ku w ZSRR. Ofia­ry wiel­kiej czyst­ki, o któ­rych wszy­scy myśle­li, że ode­szli już na zawsze, nagle zno­wu poja­wia­ją się w życiu swo­ich bli­skich. Te nie­ty­po­we spo­tka­nia cechu­je prze­lot­ność i… dziw­ność. Po roz­pa­dzie Związ­ku Radziec­kie­go wnuk jed­ne­go z repre­sjo­no­wa­nych roz­po­czy­na wła­sne śledz­two. Chce za wszel­ką cenę poznać praw­dę o tajem­ni­czych powro­tach. Pod­czas roz­wią­zy­wa­nia zagad­ki tra­fia do poło­żo­nych na Sybe­rii wio­sek, w któ­rych sen i jawa są nie do roz­róż­nie­nia. Czy uda mu się dotrzeć do praw­dy? I jaką cenę przyj­dzie mu za to zapła­cić?

Zachar Pri­le­pin

Kup ebo­oka na Woblink.com

To mło­dy rosyj­ski dzien­ni­karz o filo­lo­gicz­nym wykształ­ce­niu. Od koń­ca lat 90. XX wie­ku jest aktyw­nym człon­kiem Par­tii Naro­do­wo-Bol­sze­wic­kiej. Jest wete­ra­nem obu cze­czeń­skich wojen i lau­re­atem pre­sti­żo­wych lite­rac­kich nagród takich jak cho­ciaż­by Rosyj­ska Nagro­da Lite­rac­ka „Best­sel­ler Naro­do­wy 2008”. To postać zło­żo­na i kon­tro­wer­syj­na. W swo­ich książ­kach cel­nie obra­zu­je trud­ną rosyj­ską rze­czy­wi­stość. Jed­ną z jego cie­kaw­szych powie­ści jest „Czar­na mał­pa” będą­ca wybu­cho­wą mie­szan­ką thril­le­ra, psy­cho­lo­gicz­ne­go dra­ma­tu i powie­ści oby­cza­jo­wej. Jak każ­da z ksią­żek Pri­le­pi­na jest cał­ko­wi­cie nie­prze­wi­dy­wal­na (i miej­sca­mi nie­rów­na – zaczy­na się tro­chę lepiej, niż się koń­czy). Głów­ny boha­ter powie­ści natra­fia na śla­dy tajem­ni­cze­go labo­ra­to­rium, w któ­rym prze­pro­wa­dza­ne są bada­nia na dzie­ciach. Ktoś pla­nu­je prze­mie­nić je w bez­względ­ne isto­ty goto­we do zabi­ja­nia. Zaska­ku­ją­ca akcja powie­ści jest tyl­ko pre­tek­stem do uka­za­nia nasta­wio­ne­go na podwój­ne stan­dar­dy sys­te­mu.

Wła­di­mir Soro­kin

Kup ebo­oka na Woblink.com

Wła­di­mir Soro­kin to jeden z naj­waż­niej­szych przed­sta­wi­cie­li rosyj­skie­go kon­cep­tu­ali­zmu sku­pia­ją­ce­go się na eks­po­no­wa­niu same­go pro­ce­su twór­cze­go. Jest rów­nież uzna­wa­ny, obok dwóch innych rosyj­skich twór­ców, za czo­ło­we­go post­mo­der­ni­stę. Pisze zarów­no opo­wia­da­nia, sce­na­riu­sze fil­mo­we czy dra­ma­ty, jak i powie­ści. Jego książ­ki są czę­sto uzna­wa­ne za kon­tro­wer­syj­ne – oskar­ża­no go nawet o skłon­no­ści faszy­stow­skie. Mimo tego Soro­kin jest poczyt­nym i popu­lar­nym auto­rem. Jego książ­ki tłu­ma­czo­no mię­dzy inny­mi na takie języ­ki jak pol­ski, angiel­ski, nie­miec­ki, fran­cu­ski, szwedz­ki czy japoń­ski. Szcze­gól­ną uwa­gę war­to zwró­cić na powieść „Zamieć”. Pod­czas zimo­wej zamie­ci dok­tor Pła­ton Iljicz Garin sta­ra się za wszel­ką cenę wygrać wyścig z cza­sem i dotrzeć do tra­wio­nej przez tajem­ni­czą epi­de­mię boli­wij­skie­go wiru­sa wsi. Dok­tor wie­zie tam szcze­pion­ki, któ­re mogę znisz­czyć wirus i oca­lić miesz­kań­ców. Jed­nak przez nie­usta­ją­cą zamieć w podró­ży czy­ha na dok­to­ra wie­le śmier­tel­nych zagro­żeń. Czy uda mu się dotrzeć w porę do wio­ski i opa­no­wać tajem­ni­czą epi­de­mię?

Dmi­trij Głu­chow­ski

Kup ebo­oka na Woblink.com

To jeden z naj­lep­szych rosyj­skich pisa­rzy fan­ta­sy two­rzą­cych powie­ści o posta­po­ka­lip­tycz­nej rze­czy­wi­sto­ści. Czę­sto okre­śla­ny jest wscho­dzą­cą gwiaz­dą rosyj­skiej lite­ra­tu­ry. Swo­ją przy­go­dę z pisar­stwem roz­po­czął już w wie­ku nasto­let­nim, publi­ku­jąc w inter­ne­cie frag­men­ty opo­wie­ści o życiu Rosjan po nukle­ar­nej zagła­dzie. Stwo­rzo­ne przez nie­go uni­wer­sum Metro od same­go począt­ku zawład­nę­ło ser­ca­mi czy­tel­ni­ków na całym świe­cie. Po kolej­nej woj­nie świa­to­wej ludzie zosta­li zmie­ce­ni z powierzch­ni zie­mi. Mia­sta zosta­ły tyl­ko mrocz­ny­mi cie­nia­mi tego, czym były przed woj­ną ato­mo­wą. Wszyst­kie dzie­dzi­ny ludz­kie­go życia zamar­ły, ustał han­del, trans­port i komu­ni­ka­cja. W Moskwie prze­ży­li tyl­ko ci, któ­rzy zna­leź­li schro­nie­nie na sta­cji metra. To tam prze­nio­sły się wszyst­kie oca­la­łe szcząt­ki ludz­ko­ści pró­bu­ją­ce na nowo odbu­do­wać doro­bek ludz­kiej cywi­li­za­cji i po pro­stu żyć dalej z nadzie­ją na to, że świat będzie jesz­cze kie­dyś wyglą­dał tak, jak go zapa­mię­ta­li. Hodu­ją świ­nie i grzy­by, podró­żu­ją mię­dzy sta­cja­mi metra, zadba­li nawet o elek­trycz­ność. Jed­nak w każ­dej chwi­li mogą dopaść ich czy­ha­ją­ce w ciem­no­ści zmu­to­wa­ne byty, tajem­ni­cze isto­ty lub wro­go nasta­wie­ni ludzie z innych sta­cji. To, co pozor­nie wyda­je się być pro­stą fan­ta­stycz­ną histo­rią, jest tak napraw­dę powie­ścią poru­sza­ją­cą pod­sta­wo­we pro­ble­my takie jak reli­gia, poli­ty­ka, wła­dza, ustro­je, rola sztu­ki czy filo­zo­fii. „Metro 2033” jest pierw­szą i naj­lep­szą powie­ścią z cyklu, z któ­re­go moż­na się napraw­dę wie­le nauczyć. W opar­ciu o książ­kę powsta­ło całe uni­wer­sum powie­ści, a tak­że zna­ko­mi­ta gra.

Tak wła­śnie pre­zen­tu­je się nasze subiek­tyw­ne zesta­wie­nie czo­ło­wych rosyj­skich pisa­rzy – tych two­rzą­cych współ­cze­śnie i tych okre­śla­nych mia­nem świa­to­wych kla­sy­ków. Ze wzglę­du na zamknię­cie listy w 10 nazwi­skach zabra­kło tutaj takich twór­ców jak Alek­san­der Soł­że­ni­cyn, Anton Cze­chow, Niko­łaj Gogol, Sier­giej Łukja­nien­ko, Micha­ił Szysz­kin czy Mariam Petro­sy­an. Jak widać Rosja­nie zaj­mu­ją czo­ło­we miej­sce wśród naj­waż­niej­szych twór­ców lite­ra­tu­ry świa­to­wej. Pisa­ne przez nich dzie­ła doty­ka­ją wie­lu, czę­sto trud­nych oraz waż­nych tema­tów i przy­na­le­żą do róż­nych, nie­raz bar­dzo skraj­nych gatun­ków. Mamy jed­nak nadzie­ję, że powyż­szy tekst zachę­ci wszyst­kich, któ­rzy nie mie­li kon­tak­tu z lite­ra­tu­rą rosyj­ską, do się­gnię­cia po któ­rąś z wymie­nio­nych powie­ści, a tych zna­ją­cych już dzie­ła kla­sy­ków namó­wi­my do poku­sze­nia się o lek­tu­rę współ­cze­snej rosyj­skiej pro­zy.

Mar­ty­na Gan­car­czyk
Czy­tajPL

Reklama

Może też zainteresują cię te tematy