Aktualności

Nowe, znakomite teksty w domenie publicznej!

Do domeny publicz­nej prze­cho­dzą utwory, co do któ­rych wyga­sły mająt­kowe prawa autor­skie. Ozna­cza to, że można je kopio­wać, roz­po­wszech­niać czy prze­twa­rzać oraz czer­pać z tego korzy­ści mająt­kowe – należy jed­nak pamię­tać, że prawa autor­skie są nie­zby­walne, tj. nawet kiedy nie musimy uisz­czać hono­ra­rium za opu­bli­ko­wa­nie czy­je­goś tek­stu, nie zna­czy to, że możemy np. przy­pi­sać sobie jego autor­stwo. Utwory nale­żące do domeny publicz­nej są więc dobrem wspól­nym, z któ­rego może korzy­stać każdy, jed­nak z posza­no­wa­niem ory­gi­nalne autora. To, kiedy wyga­sają prawa mająt­kowe, zależne jest od usta­wo­daw­stwa kraju – w Pol­sce musi minąć 70 lat od śmierci twórcy.

1 stycz­nia 2017 roku do domeny publicz­nej weszły więc nowe tek­sty, a nie­które z nich są naprawdę spek­ta­ku­larne. Mowa bowiem m.in. o twór­czo­ści H.G. Wel­lsa, kano­nicz­nego już twórcę science fic­tion. Co ozna­cza to dla nas? Powieść “Wehi­kuł czasu” będzie dostępna za darmo na por­talu Wolne Lek­tury, zaś Ste­phen Baxter zapo­wie­dział prace nad kon­ty­nu­acją “Wojny świa­tów”.

Inne gło­śne nazwi­ska, po które możemy się­gnąć, to Jaro­slav Hašek, Karel Čapek czy Božena Něm­cová – bo choć ich tek­sty już wcze­śniej znaj­do­wały się w dome­nie publicz­nej, to mowa była o cze­skich ory­gi­na­łach. Teraz zaś dołą­czyły do nich pol­skie prze­kłady autor­stwa Pawła Hulki-Laskow­skiego. Karel Čapek to autor m.in. “Fabryki abso­lutu” czy “Inwa­zji jasz­czu­rów”, a także pierw­sza osoba, która użyła słowa… “robot” (wymy­ślo­nego przez jego brata, Josefa Čapka). Hašek zaś to kul­towe “Przy­gody dobrego wojaka Szwejka”. Inni obecni w dome­nie publicz­nej auto­rzy tłu­ma­czeni przez Hulkę-Laskow­skieg to m.in. Jona­than Swift, James Feni­more Cooper i Dmi­trij Mereż­kow­ski.

Kto jesz­cze zali­cza się do grupy twór­ców, któ­rych tek­sty zostały uwol­nione? Eriks Ādam­sons, łotew­ski pisarz, poeta i tłu­macz; bry­tyj­ska pisarka Helen Ban­ner­man; ame­ry­kań­ska autorka tek­stów pio­se­nek Patty Hill; nie­miecki filo­zof Her­mann von Key­ser­ling; ame­ry­kań­ski autor SF Otis Adel­bert Kline; ame­ry­kań­ski pisarz Damon Runyon; ame­ry­kań­ska pisarka Ger­trude Stein; ame­ry­kań­ski autor tek­stów pio­se­nek Harry Von Til­zer; por­tu­gal­ski poeta Afonso Lopes Vie­ira; indo­ne­zyj­ski autor tek­stów pio­se­nek Cor­nel Siman­jun­tak; uru­gwaj­ski poeta Olhinto María Simoes; kana­dyj­ski dzien­ni­karz Ralph Allen i wielu innych twór­ców.

Może też zainteresują cię te tematy